101 Okey Kuralları
LOCA 101 masalarında uygulanan resmî 101 Okey kuralları: taşlar, gösterge ve okey, el açma, işleme, puanlama, el içi cezalar, masa türleri ve Cezalı 101. Aynı metin oyunun içindeki Kurallar ekranında da yer alır.
AMAÇ
101 Okey'de amaç en yüksek değil, EN DÜŞÜK puanda kalmaktır. Her el sonunda herkesin hanesine puan yazılır; eksi puan senin lehinedir. Masada seçilen el sayısı dolunca en düşük toplamı olan kazanır.
TAŞLAR VE DAĞITIM
- Destede 106 taş vardır: dört renkte 1'den 13'e kadar taşların ikişer kopyası (104 taş) ve 2 sahte okey.
- Herkese 21 taş dağıtılır; ele ilk başlayan oyuncu 22 taş alır ve bir taş atarak oyunu açar.
- Kalan taşlar ortada duvar olur; sıran gelince ya duvardan ya da sol komşunun attığı taştan çekersin.
GÖSTERGE VE OKEY
- Dağıtımdan sonra duvardan bir taş açılır: buna GÖSTERGE denir.
- OKEY, göstergenin bir üstündeki aynı renk taştır. Gösterge 13 ise okey 1'dir.
- Okey taşı jokerdir: istediğin taşın yerine geçer.
- SAHTE OKEY (üstü boş basılı taş) serbest joker DEĞİLDİR. Sahte okey yalnız okey taşının yerine geçer, yani okeyin rengini ve sayısını oynar. Okey siyah 7 ise sahte okey de siyah 7 gibi işler; başka bir taşın yerine kullanılamaz.
- Sahte okey gösterge olarak açılmaz; çıkarsa duvarda bırakılır.
PER, SERİ VE ÇİFT
- SERİ: aynı renkten ardışık en az üç taş (örnek: kırmızı 5-6-7). 13'ten sonra 1 gelmez. 11-12-13-1 ve 13-1-2 geçersizdir; 1-2-3 geçerlidir.
- PER: aynı sayının farklı renklerden üç ya da dört taşı. Aynı renk iki kez giremez.
- Bir per ya da seride en çok BİR GERÇEK okey (joker) kullanılabilir. Sahte okey bu sınıra girmez; o somut bir taştır (okeyin rengi ve sayısı) ve normal taş gibi sayılır. Yani bir grupta gerçek okey ile sahte okey birlikte durabilir.
- ÇİFT: aynı sayı ve aynı renkten iki taş.
TAŞ DEĞERLERİ
- 2'den 13'e kadar her taş kendi sayısı kadar puandır.
- 1 taşı 1 puandır.
- Joker, yerine geçtiği taşın değerini alır.
EL AÇMA
Yere ilk kez taş indirmeye "el açmak" denir. İki yolu vardır:
- PUANLA AÇMA: indirdiğin per ve serilerin toplamı en az 101 olmalıdır.
- ÇİFTLE AÇMA: en az 5 çift indirirsen puan aranmaz.
Kurallar:
- Çiftle açan oyuncu aynı elde per/seri AÇAMAZ. Ama masadaki per ve serilere taş İŞLEYEBİLİR ve yeni çift İNDİREBİLİR.
- Per/seri ile açan oyuncu, masada zaten bir çift açılmışsa kendi çiftini de indirebilir. Masada hiç çift yoksa çift stratejisini kendisi başlatamaz.
- Klasik masalarda gösterge taşının eldeki ikizi tek başına çift sayılmaz; eşi bulunana kadar normal bir taştır. (Cezalı 101'de bu kural değişir.)
İŞLEME (masadaki taşlara ekleme)
- El açtığın TURDA da işleyebilirsin: açılış o turu bitirmez. Açtıktan sonra aynı turda işler, ek per indirir ve elin uyuyorsa aynı turda bitirirsin.
- Kimin açtığına bakılmaz: masadaki her açık per ve seriye işleyebilirsin. Çiftler işlenmez; çift tam iki taştır ve uzatılamaz.
- Bir gruba aynı turda en çok 2 taş eklenir. Üçüncüsü için sonraki turu beklersin.
- Eklenen taş grubu geçerli bırakmak zorundadır.
ISKARTADAN (yerden) TAŞ ALMA
- Yalnız SOL komşunun attığı son taşı alabilirsin.
- Henüz el açmamışken ıskartadan taş alırsan, o tur ya EL AÇMAK ya da aldığın taşı GERİ BIRAKMAK zorundasın. Açılışın o taşı KULLANMAK zorundadır; onu kullanmayan açılış reddedilir.
- Geri bırakırsan taş alındığı yere döner, ceza yazılmaz ve tur bitmez: bu kez duvardan çekersin. Aynı turda ıskartadan bir daha alamazsın.
- El açmış oyuncular için böyle bir şart yoktur.
OKEY TAKASI
- Masadaki bir grupta duran GERÇEK okeyi, onun temsil ettiği taşı vererek alabilirsin.
- Takas yalnız el açmış oyuncunun hakkıdır. Nasıl açtığın fark etmez: çiftle açan da takas yapabilir.
- Sahte okey takas edilmez; o somut bir taştır.
ELİ BİTİRME
- Elindeki bütün taşları per/seri (ya da çift) hâline getirip son taşını atınca el biter.
- Çiftle bitişte taş atılmaz; el son çift indirildiğinde kapanır.
- ELDEN BİTME: hiç açmamışken tek hamlede açıp aynı anda bitirmektir.
- DUVAR TÜKENİRSE: son taşı çeken oyuncu taşını attığı anda el kapanır. HİÇ KİMSE açamadıysa el BERABEREdir: elde kalanlar sayılmaz, masa girişi iade edilir. El içinde yazılmış cezalar (okey atmak, açtıklarını geri toplamak) yine de puana geçer.
- EN AZ BİR oyuncu açmışsa duvar bitişi berabere DEĞİLDİR: el normal biçimde PUANLANIR ve masa girişi İADE EDİLMEZ. Kazanan yoktur, kimse −101 almaz; açanlar elinde kalanın bedelini, hiç açamayanlar sabit 202'yi öder.
PUANLAMA
Eli bitiren:
- Normal bitiş −101
- Çift dizle bitiş −202
- Okey atarak bitiş −404
- Hem çiftle hem okey atarak bitiş −808
Bitiremeyenler:
- Hiç açamayan: elindeki taşlara bakılmaksızın sabit 202 ceza.
- Açmış ama bitirememiş: elinde kalan taşların toplam değeri.
- Elinde okey (veya sahte okey) kalan açmış oyuncuya taş başına 101 ek ceza.
- Çiftle açıp bitirememiş oyuncunun ELİNDE KALANIN bedeli (taş değerleri + okey cezası) iki katına çıkar. El içi ceza kalemleri bu çarpanın dışındadır, tek kat yazılır.
EL İÇİ CEZALAR
- Bilerek GERÇEK okey atmak: +101.
- İŞLEK taş atmak, yani masadaki açık bir per veya seriye işlenebilecek taşı atmak: +101. (Çiftler işlenemediği için bir taşı "işlek" yapmazlar.)
- AÇTIKLARINI GERİ TOPLAMAK: o turda yere koyduğun her şeyi (açtığın perler, çiftler ve işlediğin taşlar) topluca geri almak koşulsuz +101'dir. Yalnız AYNI turda indirdiklerin toplanır; önceki turlarda inen taşlar yerinde kalır. İlk açılışını geri toplarsan el açmamış sayılırsın.
- Bu cezalar el sonunda puanına eklenir; yere hiç taş açmamış olsan da işler.
- Süre aşımında oyun senin yerine taş attıysa hiçbir ceza yazılmaz.
MASA TÜRLERİ
- KATLAMASIZ: düz 101. Herkes 101 puan veya 5 çift ile açar; eşik yükselmez.
- KATLAMALI: açma eşiği masada yükselir. Senden önce puanla açan olduysa onun toplamını en az 1 puan geçmelisin; çiftle açan olduysa onun çift sayısını en az 1 çift geçmelisin. ÖNEMLİ: her eşik yalnız KENDİ türüyle yükselir. Puanla açılışlar çift eşiğini, çift açılışlar puan eşiğini yükseltmez. Elden bitiyorsan yükselmiş eşik aranmaz; ama 101 puan / 5 çift tabanı yine de tutmak zorundadır.
- EXTRA KATLAMALI: Katlamalı'nın eşik zinciri geçerlidir, üstüne açılışta kullanılan özel taşlar (okey, gösterge vb.) masa girişi çarpanını büyütür. Çarpan tavanı ×8'dir.
- EŞLİ: karşılıklı oturanlar ortaktır ve puanlar takım hanesinde toplanır. Eli bitirenin ortağı el sonu cezasından muaftır; kendi el içi ihlallerini yine de öder.
- Masalarda gerçek oyuncuların yanında bilgisayar oyuncuları da bulunabilir. Onlar da aynı kurallarla ve kimsenin elini görmeden oynar.
SÜRE VE OTOMATİK HAMLE
- Her turun bir süresi vardır (masa kurulurken seçilir).
- Süre biterse oyun senin yerine çeker ya da atar. Bu otomatik atışlar hiçbir ceza kalemine girmez.
- Üst üste üç tur otomatik oynanırsa masadan düşürülürsün.
CEZALI 101
Cezalı 101 ayrı bir masa türüdür. Yukarıdaki klasik kuralların tamamı geçerlidir; üstüne şu ceza ve ödül katmanı biner. Cezalarda TAVAN YOKTUR.
Cezalar (puan ekler):
- Attığın taşı SAĞ KOMŞUN (senin ıskartandan çekebilen tek oyuncu) alıp ilk açılışında kullanırsa cezayı SEN ödersin: per/seri ile açtıysa taşın değeri ×10, çiftle açtıysa taşın değeri ×20. (Örnek: aldığı taş 7 ise seride 70, çiftte 140.)
- Bilerek gerçek okey atmak: +101. Sahte okey atmak serbesttir.
- İşlek taş atmak: +101. Bu iki kalem aynı taşa birlikte yazılmaz.
- Attığın gerçek okey ıskartadan alınırsa ayrıca +101 sen ödersin. Taş aynı turda geri bırakılırsa bu ceza iade edilir.
- Yere indirdiğin grupta duran gerçek okeyi başkası takasla alırsa +101 sen ödersin. Kendi okeyini geri almak cezasızdır.
- Süre aşımında oyunun attığı taş bütün bu kalemlerden muaftır.
Bitişler:
- Okey atarak bitiş: bitiren −404, rakiplerin el tabanı ×4.
- Elden bitiş: bitiren −202, rakiplerin el tabanı ×2.
- Çift dizle bitiş: bitiren −202, rakiplerin el tabanı ×2.
- 9 çift + 1 seri ile bitiş, okeyle elden bitişin eşdeğeridir: −404 ve ×4.
- Hiç açamayan rakibin tabanı 202'dir ve aynı çarpanla büyür: elden bitişte 404, okeyli bitişte 808.
- Çiftle açıp bitirememenin ×2'si bitiş çarpanıyla ÇARPILMAZ; ikisinden yalnız BÜYÜK olan uygulanır.
Açılış ödülleri (puan siler):
- 151 ve üzeri puanla ilk açılış: −101
- 151+ ile açıp aynı hamlede elden bitmek: toplam −303
- İlk açılışta 7 çift: −101
- İlk açılışta 9 çift: −202 (7 çiftin yerine geçer)
- Ödüller TOPLANMAZ; yalnız en büyüğü uygulanır.
- 9 çift + 1 seri ile bitişte 9 çift ödülü ayrıca eklenmez.
Diğer:
- Cezalı masada eldeki gösterge ikizi, yalnız ÇİFTLE AÇAN oyuncuda herhangi bir taşla geçerli çift olur. Per/seriyle açan oyuncu göstergeyle çift kuramaz ve indiremez. Per ve seride bu ayrıcalık yoktur.
- El içi ihlal cezaları bitiş çarpanlarının dışındadır ve eli bitiren oyuncuya da işler.
CEZALI 101 EŞLİ
- Yukarıdaki Cezalı kurallarının tamamı geçerlidir.
- Eli bitirenin ortağı el sonu cezasından muaftır; kendi ihlallerini yine öder.
- Karşı TAKIM sabit taban öder (kişi başı değil, takım hanesine tek kalem): · Elden bitiş, 151+ elden bitiş ve okeyle normal bitiş: 808 · Okey ile ELDEN bitiş (9 çift + 1 seri dâhil): 1600
- Bu sabit tabanlar rakiplerin elindeki taş değerlerinin YERİNE geçer.
Kuralları oyunda deneyimlemek için Şimdi oyna ya da adım adım anlatım için Nasıl oynanır sayfasına bak.